III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W WAŁBRZYCHU

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

OPRACOWAŁ

SZKOLNY ZESPÓŁ PRZEDMIOTOWY

WAŁBRZYCH 2012

LITERATURA

1. Idealiści i marzyciele. Omów zagadnienie na przykładach utworów z różnych epok..

2. Zbrodnia i kara jako temat wielu utworów literackich. Omów jego funkcjonowanie na wybranych przykładach.

3. Człowiek i jego zachowanie w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw problem na przykładach literatury XX wieku.

4. Konflikt pokoleń jako ponadczasowy wątek w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

5. Portret kata i ofiary w literaturze polskiej na przestrzeni wieków. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

6. Zjawy, wiedźmy i inne istoty nadprzyrodzone w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

7. Tyrani i despoci w wybranych utworach literatury polskiej i europejskiej. Omów na wybranych przykładach.

8. Literackie obrazy zniewolenia człowieka w systemie totalitarnym. Przedstaw na wybranych przykładach.

9. Bunt i pokora jako sposoby zachowań człowieka wobec Boga. Przedstaw zagadnienie na przykładach wybranych utworów literackich.

10. Motyw wędrówki w literaturze. Omów jego funkcje na wybranych przykładach.

11. Zaprezentuj wizerunki Boga w wybranych utworach z różnych epok.

12. Rola snu, wizji, proroctwa. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z literatury polskiej i obcej.

13. Topos miłości silniejszej niż śmierć. Omów, odwołując się do wybranych utworów z literatury polskiej i powszechnej.

14. Różne oblicza namiętności. Przedstaw problem, analizując odpowiednio wybrane utwory z różnych epok.

15. Starość w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu na podstawie celowo dobranych utworów z różnych epok.

16. Klęska bohatera literackiego. Omów temat na podstawie celowo dobranego materiału, analizując przyczyny klęski.

17. Kontynuacje mitów i legend w literaturze Fantazy. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

18. Człowiek poszukujący prawdziwych wartości jako temat literatury. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.

19. Literacki obraz rodziny w utworach dawnych i współczesnych.. Rozważ zagadnienie, odwołując się do celowo wybranej literatury.

20. Praca jako źródło radości oraz konieczność życiowa. Przedstaw problem na wybranych przykładach z literatury różnych epok.

21. Koncepcje życia w literaturze dwóch wybranych epok. Omów problem na celowo dobranych utworach literackich.

22. Kodeks moralny wybranych bohaterów literackich. Porównaj, odwołując się do dzieł literatury XIX wieku.

23. Zaprezentuj różne oblicza patriotyzmu w literaturze XIX wieku na wybranych przykładach.

24. Literackie spojrzenia na polską wieś. Omów na wybranych przykładach podobieństwa i różnice.

25. Ideały rycerskie w literaturze. Omów temat na podstawie wybranych utworów.

26. Przedstaw motyw przemijania w wybranych utworach literackich,

27. Koncepcje szczęścia w różnych epokach. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów.

28. Motyw bezdomności w utworach literackich. Omów temat na przykładach wybranych przykładach.

29. Człowiek wobec śmierci. Zaprezentuj stanowiska twórców w oparciu o wyprane teksty literackie.

30. Omów przykłady motywu podróży na wybranych przykładach literackich.

31. Postaci historyczne w literaturze polskiej. Rozwiń temat na wybranych przykładach.

32. Motywy tyrtejskie w literaturze polskiej. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

33. Motyw zła w literaturze. Omów na wybranych przykładach funkcjonowanie tego motywu.

34. Literackie obrazy rycerza, spiskowca, żołnierza. Omów temat na wybranych tekstach literackich.

35. Dworek szlachecki jako przestrzeń życia człowieka. Omów temat, analizując wybrane teksty literackie.

36. Literackie portrety dzieci w twórczości pozytywistów. Scharakteryzuj, odwołując się do wybranych utworów.

37. Przemiana wewnętrzna bohatera literackiego. Omów problem na dowolnie wybranych przykładach literackich z różnych epok.

38. Omów zagadnienie ludzi wykluczonych na wybranych przykładach literackich.

39. Biblia jako źródło tematów literackich. Rozwiń temat na przykładzie wybranych utworów.

40. Poczucie egzystencjalnej pustki i zagubienia w świecie. Scharakteryzuj ich przejawy, odwołując się do wybranych utworów literackich.

41. Dwie epoki – dwie drogi do odzyskania wolności. Na podstawie wybranych utworów literackich porównaj walkę o wolną ojczyznę romantyków i pozytywistów.

42. Miłość niejedno ma imię… Omów motyw miłości w literaturze różnych epok literackich.

43. Uzależnienie jako temat literatury. Omów wybrane teksty literatury polskiej i obcej, w których pojawia się problem uzależnienia od narkotyków. Wypowiedz się na temat przyczyn popularności tej problematyki w literaturze współczesnej.

44. Motyw zbrodni w literaturze. Omów i porównaj na wybranych przykładach.

45. Miłość tragiczna i nieszczęśliwa. Omów zagadnienie w świetle literatury wybranych epok.

46. Niepogodzeni ze światem. Przedstaw wybrane sylwetki bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych na przykładzie wybranego przez siebie materiału literackiego.

47. Wpływ historii na losy bohatera literackiego. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów.

48. Przedstaw wybranych bohaterów – samobójców. Określ i oceń motywy ich postępowania.

49. Scharakteryzuj społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle satyry i groteski. Odwołaj się do wybranych utworów.

50. Na podstawie wybranych utworów przedstaw bohaterów literackich, którzy sens życia widzieli w pracy dla innych.

51. Postać bohatera – postaci parenetycznej, godnej naśladowania. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

52. Jak w utworze literackim odzwierciedlają się poglądy filozoficzne epoki? Rozważ zagadnienie na przykładach wybranych dzieł literackich XIX i XX wieku.

53. Omów na wybranych przykładach z literatury wpływ wojny i okupacji na ludzką psychikę i moralność.

54. Obraz władzy w literaturze. Omów problem, odwołując się do wybranych przykładów literackich.

55. Źródła i sens buntu jednostki. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich.

56. Ukaż tragizm jednostki uwikłanej w historię. Odwołaj się do wybranych przykładów literackich.

57. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

58. Przedstaw różne wizerunki mężczyzn w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach.

59. Rosja w oczach pisarzy. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

60. Miasto i jego mieszkańcy. Przedstaw funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach.

61. Postać obcego w literaturze. Omów temat na wybranych utworach z różnych epok.

62. Wpływ kobiety na decyzje i działanie bohaterów literackich. Omów na wybranych przykładach z różnych epok literackich.

63. Sacrum w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach z różnych epok literackich.

64. Mity i legendy w twórczości J. R. R. Tolkiena. Omów zagadnienie, analizując stosowne teksty.

65. Zdrada ojczyzny, ideałów, bliskiej osoby… Zaprezentuj różne obrazy zdrady i zdrajców w literaturze.

66. Literackie obrazy przyjaźni. Przedstaw i oceń na podstawie wybranych utworów.

67. Początek i koniec – wizje stworzenia i zagłady świata. Omów temat na wybranych przykładach literackich.

68. Różne wizje przyszłości i sposoby jej kreowania w literaturze science fiction. Przedstaw na podstawie wybranych utworów z literatury polskiej i obcej.

69. Portrety buntowników w literaturze. Przedstaw temat na wybranych przykładach, uwzględniając różne aspekty zagadnienia ( np.: historyczny, polityczny, społeczny, obyczajowy, egzystencjalny, portret psychologiczny bohatera itp.).

70. Liryka erotyczna. Przedstaw odmienne ujęcie motywu miłości w poezji polskiej na wybranych przykładach.

71. Z jakich czynników wynika fenomen poetów przeklętych? Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok.

72. Zderzenie marzeń z rzeczywistością w życiu bohatera literackiego. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

73. Role kobiety w literaturze różnych epok. Omów problem w oparciu o analizę wybranych tekstów literackich.

74. Przyroda i jej funkcje w literaturze różnych epok. Rozwiń temat na wybranych przykładach.

75. Świat horroru w prozie H. P. Lovevratta. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich.

76. Humanizm heroiczny – człowiek podejmujący życie. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich.

77. Człowiek jako nieśmiertelna bestia – wampir w literaturze europejskiej. Omów na wybranych przykładach literackich.

78. Arkadie dawne i współczesne. Omów funkcjonowanie tego motywu w literaturze na wybranych przykładach.

79. Porównaj bohaterów literackich z dwóch wybranych epok, biorąc pod uwagę ich postawę wobec życia, dążenia i osiągnięcia. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych tekstów literackich.

KORESPONDENCJA SZTUK

1. Sielanka i realizm. Dwa sposoby kreacji obrazu wsi w literaturze i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach.

2. Sztuka wobec niewyrażalnego – symbol jako środek wyrazu w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach.

3. Historia jako inspiracja literatury i malarstwa. Omów temat na wybranych przykładach.

4. Klasycyzm jako kanon estetyczny w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach.

5. Motywy religijne w tekstach kultury. Omów na wybranych przykładach.

6. Portrety Polaków w literaturze i malarstwie. Przedstaw temat na wybranych przykładach.

7. Biblia jako źródło inspiracji. Przedstaw temat w oparciu o wybrane przykłady z literatury i malarstwa.

8. Topos ogrodu w literaturze i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach.

9. Historia Polski w literaturze i malarstwie. Omów temat na wybranych przykładach.

10. Motywy mitologiczne w literaturze i sztukach plastycznych. Przedstaw temat na wybranych przykładach.

11. Piekło jako temat literacki i malarski. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

12. Niebo jako temat literacki i malarski. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

13. Motyw Sądu Ostatecznego w tekstach kultury. Przedstaw różne ujęcia tematu na wybranych przykładach.

14. Konwencja horroru w literaturze i filmie. Zaprezentuj temat na wybranych przykładach.

15. Funkcjonowanie motywu gór w literaturze i malarstwie romantyzmu i Młodej Polski. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów.

16. Różne alegorie śmierci w literaturze i malarstwie. Przedstaw na wybranych przykładach.

17. Motyw powstań narodowych w literaturze i malarstwie. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł.

18. Narodowa mitologia w twórczości Stanisława Wyspiańskiego i Jacka Malczewskiego. Dokonaj analizy i interpretacji porównawczej wybranych tekstów kultury.

19. Walka dobra ze złem. Przedstaw funkcjonowanie tego motywu w wybranych dziełach literackich i filmowych.

20. Postać matki. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych tekstów kultury.

21. Ujęcia motywu końca świata w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.

22. Wieś i chłopi w dziełach twórców Młodej Polski. Omów zagadnienie na wybranych przykładach.

23. Duchy, diabły i upiory – różne sposoby ich przedstawiania w tekstach kultury. Omów problem w oparciu o wybrane dzieła.

24. Świat absurdu – nierzeczywiste przedstawienie rzeczywistości. Omów problem, odwołując się do literatury i sztuki.

25. Ekspresjonizm w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.

26. Bitwa jako temat literacki, malarski i filmowy. Analizując wybrane dzieła, omów funkcje dzieł batalistycznych oraz wskaż, jakimi środkami artystycznymi posługują się artyści, ukazując walkę.

27. Władcy w literaturze i sztukach plastycznych. Porównaj sposoby przedstawienia ich w różnych dziedzinach sztuki.

28. Konwencja realistyczna w literaturze i malarstwie drugiej połowy XIX wieku. Omów na wybranych przykładach.

29. Impresjonistyczne pejzaże w literaturze i malarstwie Młodej Polski. Odwołaj się do wierszy i dzieł malarskich wybranych twórców.

30. Kreacja herosa ( nadczłowieka ) w literaturze Fantazy i filmach sensacyjnych. Dokonaj analizy porównawczej na wybranych przykładach.

31. Motyw maryjny w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach.

32. Motywy biblijne w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie, odwołując się do dzieł z dwóch wybranych epok.

33. Obraz śmierci w literaturze i malarstwie. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów z epoki średniowiecza i baroku.

34. Pejzaż górski w literaturze i sztuce. Przedstaw temat na wybranych przykładach.

35. Przyroda jako temat główny i tło opowieści w literaturze i sztuce romantyzmu. Zaprezentuj, analizując wybrane dzieła z epoki.

JĘZYK

1. Język mówiony jako tworzywo literatury. Omów zagadnienie i dokonaj analizy językowej wybranych utworów literackich.

2. Scharakteryzuj język współczesnego ucznia. Dokonaj analizy zgromadzonego materiału.

3. Na wybranych przykładach omów rolę języka jako środka indywidualizacji bohatera literackiego.

4. Język jako instrument walki o władzę. Zanalizuj wybrane materiały wyborcze.

5. Język czasopism młodzieżowych. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do zgromadzonego materiału.

6. Wpływ języka angielskiego na współczesną polszczyznę. Omów zjawisko, wykorzystując celowo zgromadzony materiał językowy.

7. Neologizm jako środek artystycznego wyrazu. Omów jego funkcje na wybranych przykładach.

8. Stylizacje językowe a językowo – artystyczny zamysł autora. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do analizy językowej wybranego utworu.

9. Dialekty języka polskiego jako tworzywo literackie. Omów na przykładach wybranych utworów.

10. Błędy językowe w artykułach prasowych ( lub w wypowiedziach prezenterów mediów ). Na podstawie zebranego materiału dokonaj klasyfikacji błędów.

11. Zaprezentuj funkcje potocyzmów we współczesnej piosence młodzieżowej. Dokonaj analizy wybranych tekstów.

12. Zaprezentuj zjawisko stylizacji językowej w wybranych utworach literatury młodopolskiej. W tym celu zanalizuj język wybranych dzieł.

13. Omów wpływ języka reklamy na potencjalnego konsumenta. Dokonaj analizy wybranych reklam.

14. Sposoby oszukiwania cenzury, czyli język ezopowy w literaturze. Omów, poddając analizie zgromadzony materiał językowy.

15. Zabawy słowem w twórczości Tuwima, Gałczyńskiego, Białoszewskiego. Omów, analizując celowo zgromadzony materiał językowy.

16. Funkcje stylizacji biblijnej w wybranych utworach literackich. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.

17. Zapożyczenia we współczesnym języku polskim. Przedstaw zagadnienie, zanalizuj i omów zgromadzony materiał językowy.

18. Scharakteryzuj słownictwo internautów i SMS-owców. W tym celu zanalizuj wybrane przykłady.

19. Współczesne tendencje w dziedzinie nazewnictwa. W prezentacji zagadnienia wykorzystaj nazwy sklepów, instytucji, firm, kawiarni itp.

20. Sposoby wykorzystywania różnych środków językowych do budowania nastroju w literaturze. Omów na wybranych przykładach.